Çözüm gökte değil barajda ve arıtmada
İzmir'de son günlerde yeniden gündeme gelen 'yağmur bombası' ve bulut tohumlama tartışmaları, iki bilim insanının dikkat çeken değerlendirmeleri ve İZSU'nun açıkladığı su verileriyle birlikte ele alınıyor. İklim Bilimci Prof. Dr. Doğan Yaşar ile Meteoroloji Mühendisi ve Afet Yönetimi Uzmanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, yapay yağış uygulamalarının bilimsel olarak kanıtlanabilir bir etkiye sahip olmadığı ve İzmir'in meteorolojik koşullarının bu yöntemlere uygun olmadığı görüşünde birleşiyor.
Özel Haber-Mürvet KUBAY
Uzmanlara göre, İzmir için kalıcı ve sürdürülebilir çözüm; yeraltı ve yüzey su kaynaklarının bilimsel yöntemlerle planlanması, baraj altyapılarının güçlendirilmesi, kayıp-kaçak oranlarının düşürülmesi ve arıtılmış suların tarıma kazandırılması.
'Bilimsel dayanağı yok'
Prof. Dr. Doğan Yaşar, yağmur bombası olarak bilinen yöntemlerin kökeninin 1946 yılında ABD'de başlatılan çalışmalara dayandığını, ancak bugün birçok eyalette bu uygulamaların yasaklandığını ifade etti. Yaşar, 'Yağmurun zaten yağacak olması gerekir. Siz sadece mevcut bir bulutun içine bir madde atarak en fazla çok sınırlı bir etki yaratabilirsiniz. Yüzde 25 gibi oranlar bilimsel literatürde karşılığı olmayan iddialardır' dedi.
Yaşar'a göre İzmir'in su yönetiminde iki önemli avantajı bulunuyor. Bunlardan ilki, 1996 sonrası devreye alınan ve yaklaşık 300 milyon metreküp kapasiteli olan Tahtalı Barajı. İkincisi ise 2002 yılında faaliyete geçen Çiğli Atıksu Arıtma Tesisi. Yaşar, kentte arıtılan suların önemli bir bölümünün günde yaklaşık 500 bin metreküp düzeyinde geri kazanıldığını belirterek, bu kaynağın bilimsel planlama ile tarımsal sulamaya yönlendirilmesi halinde İzmir'in uzun yıllar su sorunu yaşamayacağını savundu.
'Zorunlu çözüm'
Deniz suyunun arıtılarak içme suyuna dönüştürülmesi fikrine tamamen karşı olmadığını, ancak bunun İzmir için şu aşamada zorunlu bir çözüm olmadığını ifade eden Yaşar, bu yöntemin ancak büyük doğal afetler ya da uzun süreli küresel iklim felaketleri gibi olağanüstü durumlarda gündeme gelmesi gerektiğini dile getirdi.
Meteoroloji Mühendisi ve Afet Yönetimi Uzmanı Prof. Dr. Mikdat Kadıoğlu, İzmir'de Tahtalı Barajı havzasında planlanan bulut tohumlama (yapay yağış) projesine ilişkin dikkat çeken bir değerlendirmeye dikkat çekti. Kadıoğlu, İzmir'in yaz aylarındaki atmosferik koşullarının bu yönteme fiziksel olarak uygun olmadığını belirterek, uygulamanın hem bilimsel hem çevresel hem de ekonomik açıdan 'sorunlu' olduğunu savundu.
Rakamlarla su tasarrufu
İzmir Su ve Kanalizasyon İdaresi (İZSU) tarafından yapılan açıklamada, kentte mevcut su kaynaklarının daha verimli kullanılmasıyla günlük içme suyu ihtiyacının yüzde 28'inin yeni bir kaynak yaratılmadan karşılandığı bildirildi. Kent merkezinde yürütülen altyapı yenileme, kaçak tespiti ve basınç yönetimi çalışmaları sonucunda kayıp-kaçak oranının yüzde 27,17'den yüzde 24,80'e düşürüldüğü belirtildi. Bu iyileşme sayesinde yaklaşık 5,6 milyon metreküp suyun sistemde tutulduğu kaydedildi. Son 8 ayda toplam 14,2 milyon metreküp su tasarrufu sağlanırken, yenilenen kuyularla sisteme saniyede yaklaşık 1.400 litre ek su kazandırıldığı açıklandı. Bu çalışmalar kapsamında bugüne kadar toplam 7,8 milyon metreküp ilave suyun sisteme dahil edildiği ifade edildi.
