Jeff Berardelli, ABD'nin Florida eyaletindeki Tampa kentinde yayın yapan WFLA-TV'ye yaptığı açıklamada, olası güçlü El Nino etkilerine dikkat çekerek 'Modern tarihte daha önce görülmemiş hava olayları yaşanabilir' değerlendirmesinde bulundu.
Dünya Meteoroloji Örgütü de El Nino'nun yılın ortalarından itibaren gelişmesinin beklendiğini açıkladı. Kurum, bu sürecin küresel sıcaklık ve yağış düzenlerini etkileyebileceğini belirtirken, ilkbahar dönemindeki model tahminlerinin daha yüksek belirsizlik içerdiğini de hatırlattı.
El Nino nasıl oluşuyor?
El Nino, ekvatoral Pasifik Okyanusu'nda deniz yüzeyi sıcaklıklarının doğal döngü içinde artmasıyla meydana geliyor. Bu ısınma, atmosfer dolaşımını değiştirerek dünyanın farklı bölgelerinde kuraklık, aşırı yağış ve sıcak hava dalgaları gibi etkiler oluşturabiliyor.
Bu döngünün ters fazı olan La Nina ise aynı bölgede deniz yüzeyi sıcaklıklarının normalin altına düşmesiyle ortaya çıkıyor. Uzmanlar, El Nino dönemlerinde okyanusun alt katmanlarındaki sıcak suyun doğuya ilerleyerek yüzeye çıktığını ve bunun atmosfer üzerinde doğrudan etkili olduğunu ifade ediyor.
'Süper El Nino' ihtimali gündemde
California Institute for Water Resources'ndan iklim bilimci Daniel Swain, mevcut okyanus sıcaklık anomalilerinin dikkat çekici seviyelerde olduğunu belirtti. Swain, bazı model sonuçlarının güçlü bir El Nino sinyali verdiğini ancak bunun kesin olarak 'süper El Nino' anlamına gelmediğini söyledi.
Uzman isim, mevcut verilerin olağan dışı bir tablo ortaya koyduğunu belirterek, 'Henüz kesin konuşmak mümkün değil ancak önemli bir gelişme potansiyeli bulunuyor' ifadelerini kullandı.
Küresel etkiler: Sıcaklık, kuraklık ve aşırı yağış
Bilim insanlarına göre güçlü bir El Nino'nun en belirgin sonuçlarından biri küresel sıcaklık artışı olacak. Pasifik Okyanusu'ndaki sıcaklığın atmosfere taşınmasının, dünya genelinde daha sık ve daha şiddetli sıcak hava dalgalarına yol açabileceği belirtiliyor.
Aynı süreç bazı bölgelerde kuraklık riskini artırırken, bazı coğrafyalarda aşırı yağış ve sel ihtimalini yükseltiyor. Özellikle Amazon bölgesinde orman kaybı, kuraklık ve yangın tehlikesinin El Nino dönemlerinde daha da arttığı ifade ediliyor.
Kasırga sezonunu da etkileyebilir
Jeff Berardelli'ye göre El Nino, Pasifik'teki sıcaklık artışı nedeniyle Atlantik Okyanusu'ndaki kasırga oluşumlarını baskılayabiliyor. Bu durumun Karayipler gibi bölgelerde daha kuru bir yaz sezonu ve daha az tropikal fırtına anlamına gelebileceği belirtiliyor.
ABD'nin güneybatı kesimlerinde ise sıcak hava dalgalarının yanı sıra gök gürültülü sağanakların daha sık görülebileceği öngörülüyor.
Yeni sıcaklık rekorları gündeme gelebilir
Pensilvanya Üniversitesi'nden iklim bilimci Michael Mann, El Nino'nun kısa vadede küresel sıcaklıkları yükselttiğini ancak bunun geçici bir etki olduğunu belirtti. Mann, uzun vadeli asıl belirleyici unsurun fosil yakıt kaynaklı küresel ısınma olduğunu vurguladı.
Bazı California Üniversitesi araştırmacıları ise El Nino'nun mevcut küresel ısınma eğilimiyle birleşmesi halinde yeni sıcaklık rekorlarının görülebileceğine dikkat çekti.
Belirsizlik sürüyor, risk büyüyor
Uzmanlar, El Nino'nun ne kadar güçlü olacağının henüz netleşmediğini ancak okyanuslardaki mevcut ısınma eğiliminin dikkatle takip edilmesi gerektiğini ifade ediyor. Olası güçlü bir El Nino'nun, 2026 yılına kadar uzanabilecek etkilerle dünya genelinde hava olaylarında ciddi dengesizlikler yaratabileceği belirtiliyor.
