Sağlık Bakanlığı'nın kamu kaynaklarının kötüye kullanılması ve usulsüzlüklerin tespit edilmesi amacıyla uygulamaya koyduğu Risk Esaslı Denetim Sistemi (REDES), aile hekimleri ve meslek örgütlerinin tepkisine neden oldu.
İstanbul Tabip Odası (İTO) Aile Hekimleri Komisyonu tarafından yapılan açıklamada, REDES'in şeffaflıktan uzak olduğu ve aile hekimleri üzerinde ceza ile soruşturma baskısı oluşturduğu belirtildi. Sağlık Bakanlığı tarafından açıklanan denetim verilerinin sonuçlarının kamuoyuyla paylaşılmamasına tepki gösteren hekimler, sistemin sonuçlarına ilişkin çeşitli sorular yöneltti.
'DENETİM SAYISI VAR, SONUÇLAR NEREDE?'
İTO, Sağlık Bakanı Kemal Memişoğlu'nun 31 Ağustos'ta REDES'in 81 ilde 356 temsilci ve 34 farklı risk başlığıyla uygulandığını, son bir yıl içerisinde ise 9 bin 988 denetim gerçekleştirildiğini açıkladığını hatırlattı.
Açıklamada, denetimlerin sonuçlarının kamuoyuna açıklanmadığı belirtilerek şu ifadeler kullanıldı:
'Bakanlık yetkilileri REDES'in yolsuzlukları tespitte etkin kullanıldığını söylüyor ancak gerçekleştirilen binlerce denetimin sonuçları gizleniyor. Madem bu kadar geniş kapsamlı bir inceleme yapılıyor; bugüne kadar kaç aile hekimi ve çalışanına soruşturma açıldığı, bunların kaçının disiplin cezası veya sözleşme feshiyle sonuçlandığı açıkça ilan edilmelidir.'
'ALGORİTMİK ŞÜPHE, TIBBİ KUSURUN KANITI DEĞİLDİR'
Aile hekimlerinin son dönemde REDES kaynaklı inceleme bildirimleriyle baskı altına alındığını savunan İTO, hekimlere yöneltilen bazı sorulara da tepki gösterdi.
Açıklamada, 'İyi hekimlik değerlerini koruyan çalışanlarımıza; 'Neden hekim izinliyken bebek aşısını yaptınız?' veya 'Neden daha çok hasta bakmıyorsunuz?' gibi sorular yöneltiliyor. Bu durum, idari yaptırım ve ücret kesintisine bahane üretme çabasıdır. Aile hekimliği yalnızca istatistiksel veriler ve algoritmalar üzerinden değerlendirilemez' denildi.
Hekimlerin reçeteleme sıklığı, muayene sayıları ve rapor durumlarının hizmet verilen bölgenin sosyoekonomik yapısına ve hasta potansiyeline göre değişebileceği ifade edildi. İstatistiksel sapmaların veya bilgi sistemlerinde yaşanan teknik aksaklıkların 'usulsüzlük' olarak nitelendirilemeyeceği belirtildi.
SAĞLIK BAKANLIĞI'NA ŞEFFAFLIK ÇAĞRISI
İTO, REDES kapsamında gerçekleştirilen denetimlerde kullanılan algoritmaların, eşik değerlerinin ve denetim kriterlerinin neden sağlık çalışanlarından gizlendiğinin açıklanmasını istedi.
Açıklamada ayrıca REDES aracılığıyla bugüne kadar kaç gerçek usulsüzlüğün tespit edildiği ve ortaya çıkarılan kamu zararının ne kadar olduğu soruldu. Elektronik kayıt hatalarından hekimlerin sorumlu tutulmaması için hangi güvencelerin sağlandığının ve yürütülen soruşturmaların kaçının yargı veya itiraz süreçleri sonucunda iptal edildiğinin de açıklanması talep edildi.
'SAĞLIK ÇALIŞANLARI SORUŞTURMA DEĞİL, DESTEK BEKLİYOR'
Birinci basamak sağlık hizmetlerinin personel eksikliği, performansa dayalı ücretlendirme, eriyen maaşlar ve yoğun bürokrasi altında zorlandığını belirten komisyon, yeni denetim modellerinin hekimlerin mesleki bağımsızlığını tehdit ettiğini savundu.
İTO, REDES nedeniyle mağduriyet yaşayan üyelerine hukuki destek sunacağını açıklarken, açıklamasını şu sözlerle tamamladı:
'Hekimler ve sağlık emekçileri üzerine baskı aracına dönüştürülen REDES'e ve deontolojik değerlerden uzak bu anlayışa karşı mücadelemizi sürdüreceğiz. İhtiyaç duyulan şey algoritmik şüphe değil; bilimsel, şeffaf ve çalışan haklarına saygılı bir denetim sistemidir.'
