ABD Başkanı Donald Trump, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, Çin'in Shenzhen kentinde düzenlenen Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) Zirvesi kapsamında tarihi bir görüşme gerçekleştirdi. Üç ülkenin liderlerini ilk kez resmi bir üçlü toplantıda buluşturan zirvede nükleer silahların azaltılması, Ukrayna savaşı ve uluslararası güvenlik konuları gündeme geldi. Ancak görüşmelerin ardından somut bir ateşkes ya da nükleer silahsızlanma anlaşması açıklandığına ilişkin bilgi paylaşılmadı.
Üç lider ilk kez aynı masada
Xi Jinping'in ev sahipliğinde Shenzhen'deki Kylin Villa'da düzenlenen toplantı, ABD, Rusya ve Çin arasında liderler düzeyindeki ilk üçlü görüşme olarak kayıtlara geçti.
Trump, açılış konuşmasında üç ülkenin dünya barışının korunması konusunda özel bir sorumluluğu bulunduğunu belirtti. Görüşmelerde farklılıkların diyalog yoluyla ele alınmasının önemine dikkat çekildi.
Nükleer silahsızlanma için iş birliği mesajı
Zirvenin öne çıkan gündem maddelerinden biri, üç ülkenin nükleer silah kapasitesi oldu. Trump, ABD, Rusya ve Çin'in dünyadaki nükleer silahların sayısını azaltmak ve bu silahların kullanılma riskini düşürmek için önemli bir konumda bulunduğunu söyledi.
Ancak Trump, nükleer silahlardan vazgeçmenin ülkeler açısından kolay bir karar olmadığını da kabul etti. Görüşmelerde bu konuda ortak bir yaklaşım geliştirilip geliştirilemeyeceği belirsizliğini korudu.
Ukrayna savaşı da gündemin önemli başlığı
Rusya-Ukrayna savaşı, üç liderin buluşmasında öne çıkan bir diğer konu oldu. Trump, Çin ile birlikte savaşın sona erdirilmesine yönelik adımlar atılabileceği konusunda iyimser olduğunu ifade etti.
Putin ise daha önce yaptığı açıklamalarda ABD ve Çin'in uluslararası krizlerin çözümünde önemli roller üstlenebileceğine işaret etmişti. Buna karşın zirveden Ukrayna'da ateşkes sağlanmasına yönelik somut bir takvim veya yeni bir barış planı duyurulmadı.
Putin ve Trump zirve öncesinde de görüştü
Üçlü toplantıdan önce Trump ile Putin arasında ayrıca ikili bir görüşme gerçekleştirildi. İki liderin Ukrayna savaşı başta olmak üzere çeşitli konuları ele aldığı bildirildi.
Reuters'ın aktardığı Kremlin açıklamasına göre, görüşmede iki ülkenin heyetlerinden yetkililer de yer aldı. Ancak bu temasın kapsamlı ikili müzakereler niteliğinde olmadığı belirtildi.
İran ve enerji güvenliği de gündeme geldi
Trump ile Şi Cinping'in gerçekleştirdiği ikili görüşmede İran ve enerji güvenliği konuları da ele alındı. Trump, Hürmüz Boğazı üzerinden enerji akışının sürdürülmesinin hem ABD hem de Çin açısından önemli olduğunu dile getirdi.
ABD Başkanı ayrıca İran'ın nükleer silaha sahip olmaması gerektiğini vurguladı. Yapay zekâ, ticaret ve teknoloji alanlarındaki rekabet de APEC Zirvesi kapsamındaki temasların gündeminde yer aldı.
Somut sonuç beklentisi sürüyor
Dünyanın en büyük nükleer güçlerini temsil eden üç liderin aynı masaya oturması diplomasi açısından dikkat çekici bir gelişme olarak değerlendiriliyor. Ancak nükleer silahların azaltılması ve Ukrayna savaşının sona erdirilmesi gibi kritik başlıklarda verilen mesajların somut bir anlaşmaya dönüşüp dönüşmeyeceği henüz netleşmiş değil.
Zirvenin ardından ortak bir bildiri yayımlanıp yayımlanmayacağı ve üç ülkenin hangi konularda uzlaşabileceği merak konusu oldu.





